_
_
_
_
Entrevista:JES?S ATXA | Ikastolen aitzindaria | Gaiak

"Ikastola publiko eta pribatuen arteko lotura egokitu behar da"

Jes¨²s Atxaren (Aretxabaleta, 1920) bizitzari euskara dario. Errepublika garaian gauzak ez zirela errazak dio, eta diktaduran are eta gehiago okertu zirela. Halere, 60. hamarkadan ikastolen mugimendua pizten saiatu zen, aitzindari dugu horretan. 1970tik 1984era San Fermin ikastolako zuzendari izan zen. Eusko Ikaskuntzak Lekuona Saria eman berri dio eta aurtengo Nafarroa Oinezen euskaltzale ororen omenaldia jasoko du. Kritikoa da euskararen geroaz, nahiz eta itxaropenari eusten dion.

Galdera. Nola piztu zitzaizun euskararen alde jarduteko gogoa?

Erantzuna. Etxean, txikitan, euskaraz mintzatzen ginen, berezko hizkuntza genuen, idealik gabe, ohituraz. Zeruko Argia eta Jakintza bezalako aldizkariak jasotzen genituen etxean. Errepublika garaia zen eta euskal aize freskoa iristen zitzaidan. Halere, eskolan erdara baino ez zen existitzen

"Errepublika garaian, liburuak gordetzeko esan ziguten, polizia etor zitekeelakoan

G. Egungo egoera baino hobea al zen Errepublika garaikoa?

E. Ez, ez. Gaurkoa baino okerragoa zen. 14 urtez, 1934an, Durangora joan nintzen, Jesuitekin. Isilpean, eskolan, euskarazko liburuak igarotzen zizkidaten. Latina ere ikasi nuen eta itzulpenak egiten nituen bi hizkuntza hauen artean. Gogoan dut behin euskarazko liburu guztiak gordetzeko aholkatu zigutela, arratsaldean polizia etortzekoa zelakoan. Etorri ziren eta liburu guztiak eraman zituzten.

G. 16 urtez, Espainiako gerra piztean, Beljikara joan zinen eta ondoren hego Amerikara. Zer harreman izan zenuen han euskararekin?

E. Caracasen Jon O?atibia ezagutu nuen eta saiatu ginen elkarrekin ekimen euskaltzaleak antolatzen. Euskaldunak euskaraz aldizkaria argitara eman genuen, euskal idazleak biltzen saiatu ginen. I?aki Eizmendi Basarri eta Leizaola lehendakari izandakoaren anaia bat izan nituen lagun. Halere, bazen zatiketa euskaldunen artean, Acci¨®n Vasca, EAJ, komunistak...

G. Eta 1945ean berriro Euskal Herrira itzuli zinen.

E. Bai, enkarguz beteta itzuli nintzen, baserriz baserri banatzen ibili behar izan nuen, beraz, eta horietako bat ematerakoan Martin Ugalde ezagutu nuen. Uste dut ni izan nintzela Martin idazten ipini zuen lehena.

G. Nola izan zen posible 60ko hamarkadan ikastolen moduko ekimena aurrera ateratzea?

E. Abantaila bat izan genuen, gaur ez dagoena. Artean ez genuen aldeko instituziorik edota Euskaltzaindiarik, ezta alderdi politikorik ere, beraz, biltzen ginenen artean hartu behar genituen hartu beharreko erabaki guztiak. Honela, nahikoak ziren bost-sei lagun ikastola bat martxan ipintzeko.

G. Eta gaur egungo gizartean, ba al du zentzurik ikastola pribatuaren presentziak Nafarroan edota Euskal Erkidegoan?

E. Bai, baina egin behar dena da ikastola publiko eta pribatuaren arteko loturan asmatu, egokitu. Arriskutsua ikusten dut hezkuntza-sistema goitik behera politikoen eskutan uztea. Aldiz, irakaskuntza pribatua egokia gerta daiteke baldin eta gobernuen aldetik dirua jasotzen badu, baina hauek trukean kontrola ezarri gabe. Zaila da, ia pentsaezina, baina formula berriak asmatu behar dira, pentsamolde zaharkituak atzean utziz, eta uste dut baten batzuk horretan ari direla jadanik. Nire ametsa da euskal eskola publikoa ikastolen ereduarekin funtzionatzen ikustea.

G. Sinesten al duzu elebitasunean, hizkuntzen arteko oreka lor litekeela?

E. Begira, biloba ikusten dut ingelesez idazten, arazorik gabe. Denok hiru hizkuntzatan hitzegitea nahi nuke, euskara barne.

G. Nafarroan haurren %30 "D" ereduan matrikulatzen da. Erritmo honetan normalizatu al daiteke gizartea noizbait?

E. Beti egongo da euskara erdararen menpean, hori hala da. Gure hizkuntza motor zaharra daukan kotxearen antzekoa da, 10 kilometro orduko abiaduraz doana eta hala ere eragozpenak ipintzen dizkiotena.

G. Lekuona Saria jasotzean, Miguel Sanz Nafarroako presidentea aurrean zenuela, euskarak autopistak behar dituela bota zenuen.

E. Begira, gogoan dut Ameriketatik bueltan, Elorrion bizi nintzela, apaizari ea mezatan euskara sartzeko ahalegina egiteko prest ote zegoen galdetu niola eta berak baietz, baina pixkanaka izan behar zuela. Eta nik orduan pentsatzen nuen Elorrion gerra aurretik mundu guztiak euskara zuela berea eta bapatean armaz sartu eta egun batetik bestera gaztelera inposatu zigutela. Eta, orduan, zergatik izan behar da piskanaka euskara bultzatzearena? Zeren beldur dago? Ezin dut ulertu.

G. Eta egun, nola ikusten duzu Miguel Sanzen gobernuaren jokabidea?

E. Tristea da jakitea euren hizkuntzen kontra ari diren gobernuak daudela, Nafarroa hizkuntza-eremuetan banatuta izatea.... Esan nion Miguel Sanzi, saria hartu eta gero, berarekin bildu nahi nuela hitzegiteko. Deitu beharko diot.

G. Baikor ala ezkor zara euskararen geroaz?

E. Horretan baikor. Aurrera goaz, piskanaka, nahiz eta izango diren etendurak. Politika aldetik garai hobeak espero ditut.

Tu suscripci¨®n se est¨¢ usando en otro dispositivo

?Quieres a?adir otro usuario a tu suscripci¨®n?

Si contin¨²as leyendo en este dispositivo, no se podr¨¢ leer en el otro.

?Por qu¨¦ est¨¢s viendo esto?

Flecha

Tu suscripci¨®n se est¨¢ usando en otro dispositivo y solo puedes acceder a EL PA?S desde un dispositivo a la vez.

Si quieres compartir tu cuenta, cambia tu suscripci¨®n a la modalidad Premium, as¨ª podr¨¢s a?adir otro usuario. Cada uno acceder¨¢ con su propia cuenta de email, lo que os permitir¨¢ personalizar vuestra experiencia en EL PA?S.

En el caso de no saber qui¨¦n est¨¢ usando tu cuenta, te recomendamos cambiar tu contrase?a aqu¨ª.

Si decides continuar compartiendo tu cuenta, este mensaje se mostrar¨¢ en tu dispositivo y en el de la otra persona que est¨¢ usando tu cuenta de forma indefinida, afectando a tu experiencia de lectura. Puedes consultar aqu¨ª los t¨¦rminos y condiciones de la suscripci¨®n digital.

Archivado En

Recomendaciones EL PA?S
Recomendaciones EL PA?S
Recomendaciones EL PA?S
_
_
seductrice.net
universo-virtual.com
buytrendz.net
thisforall.net
benchpressgains.com
qthzb.com
mindhunter9.com
dwjqp1.com
secure-signup.net
ahaayy.com
tressesindia.com
puresybian.com
krpano-chs.com
cre8workshop.com
hdkino.org
peixun021.com
qz786.com
utahperformingartscenter.org
worldqrmconference.com
shangyuwh.com
eejssdfsdfdfjsd.com
playminecraftfreeonline.com
trekvietnamtour.com
your-business-articles.com
essaywritingservice10.com
hindusamaaj.com
joggingvideo.com
wandercoups.com
wormblaster.net
tongchengchuyange0004.com
internetknowing.com
breachurch.com
peachesnginburlesque.com
dataarchitectoo.com
clientfunnelformula.com
30pps.com
cherylroll.com
ks2252.com
prowp.net
webmanicura.com
sofietsshotel.com
facetorch.com
nylawyerreview.com
apapromotions.com
shareparelli.com
goeaglepointe.com
thegreenmanpubphuket.com
karotorossian.com
publicsensor.com
taiwandefence.com
epcsur.com
southstills.com
tvtv98.com
thewellington-hotel.com
bccaipiao.com
colectoresindustrialesgs.com
shenanddcg.com
capriartfilmfestival.com
replicabreitlingsale.com
thaiamarinnewtoncorner.com
gkmcww.com
mbnkbj.com
andrewbrennandesign.com
cod54.com
luobinzhang.com
faithfirst.net
zjyc28.com
tongchengjinyeyouyue0004.com
nhuan6.com
kftz5k.com
oldgardensflowers.com
lightupthefloor.com
bahamamamas-stjohns.com
ly2818.com
905onthebay.com
fonemenu.com
notanothermovie.com
ukrainehighclassescort.com
meincmagazine.com
av-5858.com
yallerdawg.com
donkeythemovie.com
corporatehospitalitygroup.com
boboyy88.com
miteinander-lernen.com
dannayconsulting.com
officialtomsshoesoutletstore.com
forsale-amoxil-amoxicillin.net
generictadalafil-canada.net
guitarlessonseastlondon.com
lesliesrestaurants.com
mattyno9.com
nri-homeloans.com
rtgvisas-qatar.com
salbutamolventolinonline.net
sportsinjuries.info
wedsna.com
rgkntk.com
bkkmarketplace.com
zxqcwx.com
breakupprogram.com
boxcardc.com
unblockyoutubeindonesia.com
fabulousbookmark.com
beat-the.com
guatemala-sailfishing-vacations-charters.com
magie-marketing.com
kingstonliteracy.com
guitaraffinity.com
eurelookinggoodapparel.com
howtolosecheekfat.net
marioncma.org
oliviadavismusic.com
shantelcampbellrealestate.com
shopleborn13.com
topindiafree.com
v-visitors.net
djjky.com
053hh.com
originbluei.com
baucishotel.com
33kkn.com
intrinsiqresearch.com
mariaescort-kiev.com
mymaguk.com
sponsored4u.com
crimsonclass.com
bataillenavale.com
searchtile.com
ze-stribrnych-struh.com
zenithalhype.com
modalpkv.com
bouisset-lafforgue.com
useupload.com
37r.net
autoankauf-muenster.com
bantinbongda.net
bilgius.com
brabustermagazine.com
indigrow.org
miicrosofts.net
mysmiletravel.com
selinasims.com
spellcubesapp.com
usa-faction.com
hypoallergenicdogsnames.com
dailyupdatez.com
foodphotographyreviews.com
cricutcom-setup.com
chprowebdesign.com
katyrealty-kanepa.com
tasramar.com
bilgipinari.org
four-am.com
indiarepublicday.com
inquick-enbooks.com
iracmpi.com
kakaschoenen.com
lsm99flash.com
nana1255.com
ngen-niagara.com
technwzs.com
virtualonlinecasino1345.com
wallpapertop.net
casino-natali.com
iprofit-internet.com
denochemexicana.com
eventhalfkg.com
medcon-taiwan.com
life-himawari.com
myriamshomes.com
nightmarevue.com
healthandfitnesslives.com
androidnews-jp.com
allstarsru.com
bestofthebuckeyestate.com
bestofthefirststate.com
bestwireless7.com
britsmile.com
declarationintermittent.com
findhereall.com
jingyou888.com
lsm99deal.com
lsm99galaxy.com
moozatech.com
nuagh.com
patliyo.com
philomenamagikz.net
rckouba.net
saturnunipessoallda.com
tallahasseefrolics.com
thematurehardcore.net
totalenvironment-inthatquietearth.com
velislavakaymakanova.com
vermontenergetic.com
kakakpintar.com
begorgeouslady.com
1800birks4u.com
2wheelstogo.com
6strip4you.com
bigdata-world.net
emailandco.net
gacapal.com
jharpost.com
krishnaastro.com
lsm99credit.com
mascalzonicampani.com
sitemapxml.org
thecityslums.net
topagh.com
flairnetwebdesign.com
rajasthancarservices.com
bangkaeair.com
beneventocoupon.com
noternet.org
oqtive.com
smilebrightrx.com
decollage-etiquette.com
1millionbestdownloads.com
7658.info
bidbass.com
devlopworldtech.com
digitalmarketingrajkot.com
fluginfo.net
naqlafshk.com
passion-decouverte.com
playsirius.com
spacceleratorintl.com
stikyballs.com
top10way.com
yokidsyogurt.com
zszyhl.com
16firthcrescent.com
abogadolaboralistamd.com
apk2wap.com
aromacremeria.com
banparacard.com
bosmanraws.com
businessproviderblog.com
caltonosa.com
calvaryrevivalchurch.org
chastenedsoulwithabrokenheart.com
cheminotsgardcevennes.com
cooksspot.com
cqxzpt.com
deesywig.com
deltacartoonmaps.com
despixelsetdeshommes.com
duocoracaobrasileiro.com
fareshopbd.com
goodpainspills.com
hemendekor.com
kobisitecdn.com
makaigoods.com
mgs1454.com
piccadillyresidences.com
radiolaondafresca.com
rubendorf.com
searchengineimprov.com
sellmyhrvahome.com
shugahouseessentials.com
sonihullquad.com
subtractkilos.com
valeriekelmansky.com
vipasdigitalmarketing.com
voolivrerj.com
zeelonggroup.com
1015southrockhill.com
10x10b.com
111-online-casinos.com
191cb.com
3665arpentunitd.com
aitesonics.com
bag-shokunin.com
brightotech.com
communication-digitale-services.com
covoakland.org
dariaprimapack.com
freefortniteaccountss.com
gatebizglobal.com
global1entertainmentnews.com
greatytene.com
hiroshiwakita.com
iktodaypk.com
jahatsakong.com
meadowbrookgolfgroup.com
newsbharati.net
platinumstudiosdesign.com
slotxogamesplay.com
strikestaruk.com
trucosdefortnite.com
ufabetrune.com
weddedtowhitmore.com
12940brycecanyonunitb.com
1311dietrichoaks.com
2monarchtraceunit303.com
601legendhill.com
850elaine.com
adieusolasomade.com
andora-ke.com
bestslotxogames.com
cannagomcallen.com
endlesslyhot.com
iestpjva.com
ouqprint.com
pwmaplefest.com
qtylmr.com
rb88betting.com
buscadogues.com
1007macfm.com
born-wild.com
growthinvests.com
promocode-casino.com
proyectogalgoargentina.com
wbthompson-art.com
whitemountainwheels.com
7thavehvl.com
developmethis.com
funkydogbowties.com
travelodgegrandjunction.com
gao-town.com
globalmarketsuite.com
blogshippo.com
hdbka.com
proboards67.com
outletonline-michaelkors.com
kalkis-research.com
thuthuatit.net
buckcash.com
hollistercanada.com
docterror.com
asadart.com
vmayke.org
erwincomputers.com
dirimart.org
okkii.com
loteriasdecehegin.com
mountanalog.com
healingtaobritain.com
ttxmonitor.com
nwordpress.com
11bolabonanza.com